Fizika · maraqlı

Zamanı qabaqlayan dahi – Leonardo da Vinçi

Leonardo da Vinçiyə aid  kiçik bir qeyd dəftərçəsində daha öncə sadəcə mənasız bir qaralama kimi görünən qeydlərin təkrar incələnməsiylə dahi alimin sürtünmə qüvvəsi qanunlarını hələ kəşf olunmamışdan 200 il əvvəl aşkar etdiyi aydın oldu. Kembric universitetindən Prof. Ian Hutchings,  da Vinçinin sürtünmə ilə bağlı bu bilgini 20 il ərzində düzəltdiyi makinalarda necə məharətlə tətbiq etdiyini… Continue reading Zamanı qabaqlayan dahi – Leonardo da Vinçi

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Interstellar (Ulduzlararası) filmi və qara dəliklər

2014-cü ildə bir sıra rekordları qıran Interstellar (Ulduzlar Arası) filmi  akademik məqaləsini Classical and Quantum Gravity-də yayımlayıb. California Institute of Technology-dən nəzəriyyəçi fizik Kip filmdə gösterilən soxlucan dəliklərinin və qara dəliklərin mümkün olduqca gerçək olması üçün Londonda xüsusi effekt şirkəti Double Negative ilə birlikdə çalışıb. Thorne’un irəli sürdüyü fiziki bərabərlikləri istifadə edərək xəyali bir qara… Continue reading Interstellar (Ulduzlararası) filmi və qara dəliklər

maraqlı · Psixologiya

Beyin “Subliminal Mesajları” Necə qəbul edir?

Diktatorlar, reklam şirkətləri, illüziyaçılar və elm adamlarının demək olar ki hamısı, beynin bəzi məlumatları biz fərqində olmadan qəbul edib saxladığını bilirlər. İnsanlara onların xəbəri olmadan təsir mümkündür.  “Yemləmə” olaraq bilinən bu metod bir danışıq, görüntü və ya da bir səs vasitəsilə həyata keçirilə bilir, insanlar sonradan bunu xatırlamasalar belə sonrakı davranışları üzərində bir təsiri olması… Continue reading Beyin “Subliminal Mesajları” Necə qəbul edir?

maraqlı · Psixologiya · Tibb

DEJAVU: Mən Bu Anı Daha Əvvəl yaşamışdım!

Çoxumuz bəzən gördüyümüz bir insanı daha əvvəldən tanıdığımızı və ya getdiyimiz bir yerdə əvvəldən olduğumuzu zənn edər və bunu haradan cıxardığımızı uzun-uzun düşünürük. Ümumiyyətlə də sualımızın cavabını belə bilməz, sonda "bir yerdən tanıyıram amma nəysə" deyər keçərik. Bax bu bizim üstündə durmadığımız sual, alimlərin illərdir haqqında araşdırmalar etdiyi "dejavu" anlayışının ta özüdür. “Déjà vu” sözcüyü… Continue reading DEJAVU: Mən Bu Anı Daha Əvvəl yaşamışdım!

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı · Riyaziyyat

Ağ dəlik nədir?

Riyazi olaraq qara dəliklərin əksi olaraq tərif edilən ağ dəliklərə keçmədən əvvəl qara dəliklərin nə olduğunu anlayaq. Qara dəliklər maddə və enerjinin ifrat dərəcədə sıxlaşması nəticəsində, işıq belə daxil olmaqla heç bir maddənin hadisə üfüqü və ya hadisə horizonu (event horizon) sərhəddini keçəndən sonra ordan bir daha çıxa bilmədiyi bölgələrdir. Qara dəliklərdə işığın (yəni hər… Continue reading Ağ dəlik nədir?

Elmi-fantastika · Fizika · Kompüter · maraqlı

Kvant Kompüterləri: Fərqli Ölçü

  Kvant kompüterləri maraqlı bir mövzudur. Bu gün dünyada on minlərlə insan, bu texnologiyanı inkişaf etdirməyə və anlamağa çalışır. Yaxşı nə işə yarayacaq bu "kvant kompüteri", biz son texnologiya maşın aldıq, nə gərək var idi, israf deyə düşünə bilərsiniz. Eləmi deyirsiniz? Əslində bu araşdırmalardan 2  gözlənti var: Birincisi, paralel kainatlar və həqiqətlər. İkincisi də həyəcan… Continue reading Kvant Kompüterləri: Fərqli Ölçü

maraqlı · Psixologiya · Tibb · Uncategorized

Ən qəribə psixi pozuntular

Kapgras sindromu Bu pozğunluğu “mənfi oxşar cəfəngiyatı” da adlandırırlar. Psixiatriyada xüsusi sindrom sayılan bu xəstəlikdən əziyyət çəkən iddia edir ki, onun ətrafında olan yaxınlarını (həyat yoldaşnı, valideyinlərini və s.) və ya onun özünü hansısa oxşarı əvəz edib. Sonuncu halda xəstə deyir ki, özünün etdiyi bütün xoşagəlməz hərəkətləri onun eynilə özünə bənzəyən oxşarı edib. Bu xəstəlik… Continue reading Ən qəribə psixi pozuntular

Astronomiya · Fizika · maraqlı · Uncategorized

Anti-maddə nədir?

Antimaddə sadə dildə desək normal maddənin əksidir. Daha da dəqiqləşdirsək, antimaddənin atom altı zərrəcikləri, normal maddəyə görə zidd xüsusiyyətlər daşımaqdadır. Bu atom altı zərrəciklərin elektrik yükləri normal maddənin atom altı zərrəciklərinin tam əksidir. Antimaddə Böyük Partlayışdan sonra normal maddəylə birlikdə meydana gəlmişdir; lakin səbəbinin nə olduğunu elm adamları tam bilməsələr də kainatda olduqca nadirdir. Antimaddənin… Continue reading Anti-maddə nədir?

Fizika · maraqlı

Kvant dünyasında “Bulanıq zamanlar”

Zamanı ölçərkən, normalda saatların məkan və zaman üzərində hər hansı bir təsirlərinin olmadığını və zamanın, kosmosda istənilən məkanda eyni dəqiqliklə ölçə biləcəyimizi fərz edirik. Ancaq  Vyana Universiteti və Avstriya Elmlər Akademiyasından nəzəriyyəçi fiziklər, kvant mexanikası ilə Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsini birləşdirərək zamanı ölçməyimizdə təməl bir məhdudiyyət olduğunu göstərməyi bacardılar. Bir saat nə qədər həssas olsa,… Continue reading Kvant dünyasında “Bulanıq zamanlar”

Fizika · maraqlı

Fiziklər kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır

Nəzəriyyələrdə zamanı sonsuz kiçik aralıqlara bölmək mümkün görünməsinə baxmayaraq, fiziki baxımdan mənası olan ən kiçik zaman aralığı  10-43  saniyəyə bərabər olan Plank zamanı  qəbul edilir. Bu limitin mənası iki hadisənin bir-birlərindən bu zaman aralığından daha kiçik bir aralıqda gerçəkləşə bilməyəcəyidir. Lakin yeni aparılmış təqiqatlar nəticəsində fiziklər müəyyən etmişdir ki, fiziki olaraq mənası olan ən kiçik… Continue reading Fiziklər kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır