Astronomiya · Fizika · maraqlı · Uncategorized

Anti-maddə nədir?

Antimaddə sadə dildə desək normal maddənin əksidir. Daha da dəqiqləşdirsək, antimaddənin atom altı zərrəcikləri, normal maddəyə görə zidd xüsusiyyətlər daşımaqdadır. Bu atom altı zərrəciklərin elektrik yükləri normal maddənin atom altı zərrəciklərinin tam əksidir. Antimaddə Böyük Partlayışdan sonra normal maddəylə birlikdə meydana gəlmişdir; lakin səbəbinin nə olduğunu elm adamları tam bilməsələr də kainatda olduqca nadirdir. Antimaddənin… Continue reading Anti-maddə nədir?

Fizika · maraqlı

Kvant dünyasında “Bulanıq zamanlar”

Zamanı ölçərkən, normalda saatların məkan və zaman üzərində hər hansı bir təsirlərinin olmadığını və zamanın, kosmosda istənilən məkanda eyni dəqiqliklə ölçə biləcəyimizi fərz edirik. Ancaq  Vyana Universiteti və Avstriya Elmlər Akademiyasından nəzəriyyəçi fiziklər, kvant mexanikası ilə Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsini birləşdirərək zamanı ölçməyimizdə təməl bir məhdudiyyət olduğunu göstərməyi bacardılar. Bir saat nə qədər həssas olsa,… Continue reading Kvant dünyasında “Bulanıq zamanlar”

Fizika · maraqlı

Fiziklər kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır

Nəzəriyyələrdə zamanı sonsuz kiçik aralıqlara bölmək mümkün görünməsinə baxmayaraq, fiziki baxımdan mənası olan ən kiçik zaman aralığı  10-43  saniyəyə bərabər olan Plank zamanı  qəbul edilir. Bu limitin mənası iki hadisənin bir-birlərindən bu zaman aralığından daha kiçik bir aralıqda gerçəkləşə bilməyəcəyidir. Lakin yeni aparılmış təqiqatlar nəticəsində fiziklər müəyyən etmişdir ki, fiziki olaraq mənası olan ən kiçik… Continue reading Fiziklər kvant mexanikası və fəlsəfə baxımından zamanın quruluşunu araşdırır

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Elm adamı olaraq  tanınmağın yollarından biri olduqca mürəkkəb bir problem həll etməkdir. Fizik Sean Caroll indiyə qədər heç bir alimin tamamilə açıqlaya bilmədiyi çox qədim əzəli bir sualı cavablamağa çalışacaq. Zaman nədir? Nəzəriyyənizi küçədəki fizikadan anlayışı  olmayan birinə başa salırmışsınız kimi başa sala bilərsiniz? S.C.:  Zamanın işləmə mexnizmini  anlamağa çalışıram və bu da çox fərqli… Continue reading Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Fizika · maraqlı

Su altında atəş açarsaq nə baş verər?

Hər şeydən əvvəl bir silah necə olur da suyun içərisində ya da vakuumda atəş açır, ya da aça bilərmi? Bunu düşünməyimiz lazımdır. Əslində hər ikisində də silah atəş aça bilir. Yaxşı, necə olur da oksigenin yoxluğunda belə bir reaksiya başlaya bilir? Əslində mühitdə oksigen var, yəni əslində mühitdə deyil, barıtın içərisində. Bu səbəbdən tətiyə basılmasıyla… Continue reading Su altında atəş açarsaq nə baş verər?

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Qara ulduzlar mövcud ola bilərmi?

  Gecə səmaya baxdığımızda, az qala bütün rəngdə ulduzlar olduğunu görürük. İsti olanlar mavi, bir az daha soyuq amma yenə də Günəşə görə olduqca isti olanlar ağ, Günəş kimi olanlar sarı və ən soyuqları da qırmızı rəngdə görünür. Lakin bu rənglərin arasında yaşıl ya da bənövşəyi rəngi görə bilmirik. Bu vəziyyət, cisimlərin yalnız istiliklərinə görə… Continue reading Qara ulduzlar mövcud ola bilərmi?

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Ulduz sürüşməsi nədir?

Ulduz axması (sürüşməsi)  haqqında eşitməmiş olmarıq. Öz gözlərimizlə də dəfələrlə şahidi olmuşuq. Gecə vaxtı açıq havada göy üzünü seyr edərkən müxtəlif rəng və parlaqlıqdakı ulduzların meydana gətirdiyi o inanılmaz və möhtəşəm mənzərənin içindən bir ulduzun parlaq bir cizgi cızaraq sürüşüb getdiyini şübhəsiz ki, görmüsünüz. Bəziləri ürəyində bir dilək tutar, guya ulduz sürüşəndə o ulduzun öləcəyi… Continue reading Ulduz sürüşməsi nədir?

Fizika · maraqlı

Maksvelin şeytanı

Düşüncə təcrübələrini çoxumuz bilirik. Düşüncə təcrübələrinin əsas məqsədi təcrübənin mümkün olan nəticələrini əvvəlcədən bilə bilməkdir. Çoxumuz “Şrödingerin pişiyi” adlı düşüncə təcrübəsini eşitmişik. Ancaq bundan daha az bilinən başqa bir düşüncə təcrübəsi də var. Bu, “Maksvellin şeytanı” adlanır. Bir elm insanından müasir elmin ən böyük qanunu nədir deyə soruşsanız, böyük ehtimalla sizə termodinamikanın ikinci qanunundan bəhs edəcək.… Continue reading Maksvelin şeytanı

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Soxulcan dəliyi kainat boyunca çox uzun səfərlər üçün qısa yolları yaradan fəza-zaman içərisindəki nəzəri keçidlər kimi bilinən və Ümumi Nisbilik nəzəriyyəsi ilə təyin edilmişdir. Ancaq diqqətli olmaq lazımdır, çünki soxulcan dəlikləri; ani çöküş, yüksək radiasiyası və ekzotik maddə ilə təhlükəli qarşılaşmaları da özü ilə gətirir. Soxulcan dəliyi nəzəriyyəsi 1935-ci ildə fiziklər Albert Einstein və Nathan… Continue reading Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Qara dəlik nədir?

Qısa bir tərif etmək lazım olsa, Qara dəlik kosmosda olan və işığın belə qaça bilmədiyi çox çox güclü bir qravitasiya sahəsinə sahib olan kosmik cisimdir. Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsi ilə təyin edilmiş olan qara dəliklər işıq yaymadığı üçün qara olaraq xarakterizə edilir. Qara Dəlikler Nə Qədər Böyükdür? Qara dəliklər müxtəlif ölçülü ola bilərlər, lakin təməl… Continue reading Qara dəlik nədir?