Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Interstellar (Ulduzlararası) filmi və qara dəliklər

2014-cü ildə bir sıra rekordları qıran Interstellar (Ulduzlar Arası) filmi  akademik məqaləsini Classical and Quantum Gravity-də yayımlayıb. California Institute of Technology-dən nəzəriyyəçi fizik Kip filmdə gösterilən soxlucan dəliklərinin və qara dəliklərin mümkün olduqca gerçək olması üçün Londonda xüsusi effekt şirkəti Double Negative ilə birlikdə çalışıb. Thorne’un irəli sürdüyü fiziki bərabərlikləri istifadə edərək xəyali bir qara… Continue reading Interstellar (Ulduzlararası) filmi və qara dəliklər

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı · Riyaziyyat

Ağ dəlik nədir?

Riyazi olaraq qara dəliklərin əksi olaraq tərif edilən ağ dəliklərə keçmədən əvvəl qara dəliklərin nə olduğunu anlayaq. Qara dəliklər maddə və enerjinin ifrat dərəcədə sıxlaşması nəticəsində, işıq belə daxil olmaqla heç bir maddənin hadisə üfüqü və ya hadisə horizonu (event horizon) sərhəddini keçəndən sonra ordan bir daha çıxa bilmədiyi bölgələrdir. Qara dəliklərdə işığın (yəni hər… Continue reading Ağ dəlik nədir?

Elmi-fantastika · Fizika · Kompüter · maraqlı

Kvant Kompüterləri: Fərqli Ölçü

  Kvant kompüterləri maraqlı bir mövzudur. Bu gün dünyada on minlərlə insan, bu texnologiyanı inkişaf etdirməyə və anlamağa çalışır. Yaxşı nə işə yarayacaq bu "kvant kompüteri", biz son texnologiya maşın aldıq, nə gərək var idi, israf deyə düşünə bilərsiniz. Eləmi deyirsiniz? Əslində bu araşdırmalardan 2  gözlənti var: Birincisi, paralel kainatlar və həqiqətlər. İkincisi də həyəcan… Continue reading Kvant Kompüterləri: Fərqli Ölçü

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Elm adamı olaraq  tanınmağın yollarından biri olduqca mürəkkəb bir problem həll etməkdir. Fizik Sean Caroll indiyə qədər heç bir alimin tamamilə açıqlaya bilmədiyi çox qədim əzəli bir sualı cavablamağa çalışacaq. Zaman nədir? Nəzəriyyənizi küçədəki fizikadan anlayışı  olmayan birinə başa salırmışsınız kimi başa sala bilərsiniz? S.C.:  Zamanın işləmə mexnizmini  anlamağa çalışıram və bu da çox fərqli… Continue reading Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Soxulcan dəliyi kainat boyunca çox uzun səfərlər üçün qısa yolları yaradan fəza-zaman içərisindəki nəzəri keçidlər kimi bilinən və Ümumi Nisbilik nəzəriyyəsi ilə təyin edilmişdir. Ancaq diqqətli olmaq lazımdır, çünki soxulcan dəlikləri; ani çöküş, yüksək radiasiyası və ekzotik maddə ilə təhlükəli qarşılaşmaları da özü ilə gətirir. Soxulcan dəliyi nəzəriyyəsi 1935-ci ildə fiziklər Albert Einstein və Nathan… Continue reading Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Kainatın simulyasiya olduğu fikri nə dərəcədə elmidir?

Hər gün həqiqi hesab etdiyimiz hər şeyi olduğu kimi qəbul edirik. Əslində isə bu “həqiqilik” hər hansı bir obyektiv reallığın əksi, onun, filtrlərimizdən keçərək təhrif olunmuş formasıdır. Bu reallıq nədir? Bədənimizi təşkil edən atom və molekullar həqiqətən mövcuddur; bizimlə qarşılıqlı əlaqələrə girən fotonlar enerji və impulsa malikdir; bədənimizi “dəlib-keçən” neytronlar – bütün bunlar kvant hissəciklərdir. Kainat… Continue reading Kainatın simulyasiya olduğu fikri nə dərəcədə elmidir?