Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Elm adamı olaraq  tanınmağın yollarından biri olduqca mürəkkəb bir problem həll etməkdir. Fizik Sean Caroll indiyə qədər heç bir alimin tamamilə açıqlaya bilmədiyi çox qədim əzəli bir sualı cavablamağa çalışacaq. Zaman nədir? Nəzəriyyənizi küçədəki fizikadan anlayışı  olmayan birinə başa salırmışsınız kimi başa sala bilərsiniz? S.C.:  Zamanın işləmə mexnizmini  anlamağa çalışıram və bu da çox fərqli… Continue reading Zaman nədir? Bir çox fizik bu əzəli suala cavab axtarır

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Qara ulduzlar mövcud ola bilərmi?

  Gecə səmaya baxdığımızda, az qala bütün rəngdə ulduzlar olduğunu görürük. İsti olanlar mavi, bir az daha soyuq amma yenə də Günəşə görə olduqca isti olanlar ağ, Günəş kimi olanlar sarı və ən soyuqları da qırmızı rəngdə görünür. Lakin bu rənglərin arasında yaşıl ya da bənövşəyi rəngi görə bilmirik. Bu vəziyyət, cisimlərin yalnız istiliklərinə görə… Continue reading Qara ulduzlar mövcud ola bilərmi?

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Ulduz sürüşməsi nədir?

Ulduz axması (sürüşməsi)  haqqında eşitməmiş olmarıq. Öz gözlərimizlə də dəfələrlə şahidi olmuşuq. Gecə vaxtı açıq havada göy üzünü seyr edərkən müxtəlif rəng və parlaqlıqdakı ulduzların meydana gətirdiyi o inanılmaz və möhtəşəm mənzərənin içindən bir ulduzun parlaq bir cizgi cızaraq sürüşüb getdiyini şübhəsiz ki, görmüsünüz. Bəziləri ürəyində bir dilək tutar, guya ulduz sürüşəndə o ulduzun öləcəyi… Continue reading Ulduz sürüşməsi nədir?

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Soxulcan dəliyi kainat boyunca çox uzun səfərlər üçün qısa yolları yaradan fəza-zaman içərisindəki nəzəri keçidlər kimi bilinən və Ümumi Nisbilik nəzəriyyəsi ilə təyin edilmişdir. Ancaq diqqətli olmaq lazımdır, çünki soxulcan dəlikləri; ani çöküş, yüksək radiasiyası və ekzotik maddə ilə təhlükəli qarşılaşmaları da özü ilə gətirir. Soxulcan dəliyi nəzəriyyəsi 1935-ci ildə fiziklər Albert Einstein və Nathan… Continue reading Soxulcan dəliyi və ya Eynşteyn-Rozen körpüsü

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Qara dəlik nədir?

Qısa bir tərif etmək lazım olsa, Qara dəlik kosmosda olan və işığın belə qaça bilmədiyi çox çox güclü bir qravitasiya sahəsinə sahib olan kosmik cisimdir. Eynşteynin ümumi nisbilik nəzəriyyəsi ilə təyin edilmiş olan qara dəliklər işıq yaymadığı üçün qara olaraq xarakterizə edilir. Qara Dəlikler Nə Qədər Böyükdür? Qara dəliklər müxtəlif ölçülü ola bilərlər, lakin təməl… Continue reading Qara dəlik nədir?

Astronomiya · Fizika · maraqlı

NASA kosmosda elektronları dinləyir

Kosmos nə boş, nə də səssizdir. Məkan texniki cəhətdən vakuum olsa da maqnit və elektrik sahələri ilə idarə olunan enerji hissəciklərini ehtiva edir və bu, Yer üzündə yaşadığımız hər şeydən fərqlidir. Yeri əhatə edən kosmik mühit kimi bir maqnit sahəsi ilə bağlı olan ərazilərdə hissəciklər daim plazma dalğaları kimi tanınan müxtəlif elektromaqnit dalğaları tərəfindən irəli… Continue reading NASA kosmosda elektronları dinləyir

Astronomiya · Elmi-fantastika · Fizika · maraqlı

Kainatın simulyasiya olduğu fikri nə dərəcədə elmidir?

Hər gün həqiqi hesab etdiyimiz hər şeyi olduğu kimi qəbul edirik. Əslində isə bu “həqiqilik” hər hansı bir obyektiv reallığın əksi, onun, filtrlərimizdən keçərək təhrif olunmuş formasıdır. Bu reallıq nədir? Bədənimizi təşkil edən atom və molekullar həqiqətən mövcuddur; bizimlə qarşılıqlı əlaqələrə girən fotonlar enerji və impulsa malikdir; bədənimizi “dəlib-keçən” neytronlar – bütün bunlar kvant hissəciklərdir. Kainat… Continue reading Kainatın simulyasiya olduğu fikri nə dərəcədə elmidir?

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Qaranlıq maddə nədir?

Haqqında bir çox araşdırmanın olduğu və müasir fizikanı maraqlandıran mövzuların arasında ən başda duranlardan biri də qaranlıq maddə məsələsidir, tam olaraq nə olduğu hələ də məlum deyildir. Bu səbəblə olduqca maraq göstərilən mövzular arasında bəlkə də ən başda olanıdır; yalnız mövzuya maraqlı şəxslərin deyil,  çox müxtəlif sahələrdən bir çox elm adamının üzərində var gücü ilə… Continue reading Qaranlıq maddə nədir?

Astronomiya · Fizika

Antimaddə

Dörd əsas təbiət qüvvəsindən subatom ölçülərdə qarşılıqlı təsirdə olan üçünü (güclü nüvə qüvvəsi » atom nüvələrini meydana gətirən hissəcikləri bir yerdə saxlayan qüvvə, zəif nüvə qüvvəsi » ağır və tez parçalanan hissəcikləri parçalanaraq başqa zərrəciklərə çevirən qüvvə və elektromaqnit qüvvəsi » atom nüvələriylə ətraflarında fırlanan elektronları bir yerdə saxlayaraq atomları və molekulları bir yerdə saxlayan… Continue reading Antimaddə

Astronomiya · Fizika · maraqlı

Ağ dəlik – Qara dəliyin əksi

Deyək ki, beşdən geriyə doğru sayırsınız: 5, 4, 3, 2, 1, 0. Yaxşı sonra? Ya saymağı dayandıracaqsınız ya da -1, -2, -3 deyə davam edəcəksiniz. Riyazi baxımından sizi sıfırın altında saymanıza maneə olacaq hər hansı bir maneə yoxdur. Əlbəttə, bunu keks dilimlərinə tətbiq etsəniz, sıfıra çatdığınızda işlər dəyişər. 5 dilim keks ilə başlayıb bəzilərinə paylasanız,… Continue reading Ağ dəlik – Qara dəliyin əksi